زبان كاريكاتور و اشتباه غيرعمد

جمال رحمتى
Jamal Rahmati
 

در زمانه اى زندگى مى كنيم كه مرزها رنگ باخته اند. مرز بين فرهنگ ها و قوميت ها. در زبان فارسى كلمات بسيارى را مى توان يافت كه ريشه فارسى ندارند. بسيارى از آنها در زبان نوشتارى مورد استفاده قرار نمى گيرند اما به صورت محاوره اى بسيار متداولند. «ايكى ثانيه»،  «قاراشميش»، «نمنه» و... واژگانى تركى هستند كه به وفور در مكالمات روزمره مورد استفاده  هستند. همين طور واژگانى عربى، انگليسى و فرانسوى. اين طبيعت زندگى در اين زمانه است. زمانه اى كه هيچ مرز و ديوارى را برنمى تابد. مدتى است كه مانا نيستانى و مهرداد قاسم فر در حبس هستند. اولى به جرم ترسيم كاريكاتورى كه باعث رنجش هموطنان عزيز آذرى شده و دومى به دليل مسئوليت جريده اى كه كاريكاتور مورد اشاره در آن به چاپ رسيده است. به چند دليل خود را موظف مى دانم در مورد كاريكاتورى كه باعث ايجاد جنجال شده است اظهارنظر كنم. يكى به اين دليل كه آشنايى نزديك و ديرينه اى با مانا دارم و با درونيات و خصوصيات اخلاقى و فردى او بيگانه نيستم. دوم به دليل اينكه كاريكاتوريستم و زبان مادرى ام تركى است و سوم به دليل همكارى ام با «ايران جمعه» و  آشنايى با مشى اين نشريه. آشنايى من با مانا به بيش از ۱۲سال برمى گردد؛ از زمان همكارى مان با «آدينه» و «دنياى سخن» و بعد از آن نيز همكارى مشتركمان با بيش از بيست نشريه ديگر. با توجه به خصوصياتى كه در اين زمان طولانى آشنايى از مانا سراغ دارم، به جرات مى توانم بگويم آنچه كه او بر روى كاغذ آورده است يك اشتباه كاملاً سهوى است. كلمه «نمنه» در زبان محاوره اى به طور شفاهى مورد استفاده است اما مانا از ابعاد مكتوب كردن چنين كلمه اى آن هم در رسانه رسمى دولتى بى خبر بوده است. خصوصياتى كه من از او مى شناسم به او اجازه نمى دهد كه توهين را با كارش آميخته كند. اين را همه آنهايى كه كارهاى او را دنبال كرده اند تائيد مى كنند. در پايان به عنوان كاريكاتوريست ترك از عزيزان همزبان خود درخواست مى كنم تا با توجه به عذرخواهى چندباره مانا نيستانى و همين طور اقدامات ديگرى كه همگى به منظور پاسخ  دادن به احساسات پاك عزيزان آذرى صورت گرفته است، بزرگوارانه در شكل برخورد با اين اتفاق تجديدنظر كنند. زيرا آنچه كه اتفاق افتاده است يك اشتباه غيرعمد است.
 
روزنامه شرق- شنبه 6 خرداد 1385